The Milkman

I long to taste sleep again,
And fall into slumber at half past ten.
Then wake with the sun, free from pain.
‘Cause all I am now is just pretend.

To run errands from half past five,
Moving to and fro from home to the dairy farm,
That was the only thing I knew about life.
There were smiles, not much harm.

I’d cook and do chores for grandpa and I,
Then rush to wherever work calls;
Be it laying bricks or teaching like a rabbi,
Under the sun or even if the rain falls.

Amidst all the calm and chaos,
I never miss the serene sunset sky.
It keeps my heart in awe and words at loss,
And reminds me that I’m just a passerby.

One day I’ll close my eyes to never open again
And slip into oblivion. But until then,
I long to taste sleep again,
And fall into slumber at half past ten.

Oblivion

Ka thlarauvin ka taksa a suoksan phât chun;
Piellei thuoriet hnuoiah ka taksa inzâlin um a ta,
Hring khawvel suoksanin thina khêl rammawi lût ka tih.
Badluram iengin ka chan âi fâk ding um naw’ng a ta,
Ka neisun hmangaina hlak chu thilthawa suklangtu ding taksa bo chun umze bo ni tang a tih.
In mi hrietzingnahai chun kiem tieng pan ngei a ta,
Ka sûlhnung tlâwmtak in intuokpui châng,
Hrietdawka ka lo um pal a ni chun;
“A’n lang ringawt hi a nina a ni nawh a,
A’n lang lo ruoma mi, ze thupa um hai leh
Hruihruol ze hnih intlungmat tlat a nih a,
Suola insieng, ṭhatna nei lo,
Vân pasalṭha zâra ngaidamna chang,
Lunginsietna chungchuonga sandam,
A sie le ṭha, thil iengkimah
A mawina zawng tlattu” tiin
Innui sieuvin lo um ro.

Mara

“Lunghnuolna” hi mitinin an ituok vawng thil chu ni ngei a tih. Beiseitaka ei suongtuona annawleh duthu ei lo sâm hai a tak ram tlung zo lo tam tak nei ngei bawk ei tih. Ei beiseina a’n sang po leh ei beidawngna le lunghnuolna a’n sang ting el hlak a nih.

Mi’n an mi suklunghnuol rawp hlak. Mi ringum deu dinga ei ingaihaiin an mi hlêm châng dâm, annaw khawma mi’n ei chunga an thaw dinga ei ring ang naw taka an thaw châng dâm lunghnuolna nasatak ei tuok hlak. Ei tawnhriet tamtakin a mi suklunghnuol rawp hlak. Hlimtaka hringnun ei khal zing lai natna khirkhân takin a mi hung buok khum châng a um hlak, damna beiseiin mithiem le damdawiin hai panin ṭhat tieng ei pan pei ei sawn lâi thina kutdeiin a mi hung man nâwk hlak. Pathien laka khawm ei lung a hnuol rawp hlak. Nupa tuok pakhat hin nau an nei theina dingin Pathien kuomah an ṭawngṭai a, nau an vawn ta ngei a. Beiseina insângtak leh an nau nei hun ding chu thlîrin a mamaw ding thuomhnaw leh an lo inring vawng ta hnung kha a thisa in a hung pieng pêk a. A châng chu ei beiseina hnuoia sirhriela um el dingin iengleia Pathienin beiseina a mi’n nei tir dât hlak am a nih ei ti rum rum hlak. Lunghnuol leia ṭawngṭai bânsan hiel khawm mi tam tak um ei tih.

Israel hai khawm kha lunghnuolna nasatak an tuok a ni kha(Ex. 15:22-27). Ropuitaka Tuipui Sen an kân zo khan khuongtêhai leh lâmin Pathien an inpâk a, ieng po khawm tuok hai sien Pathien chu an ringzo hle ta ding niin a’n lang. Nisienlakhawm, an hlasak le an lâm chu chierna le ngûina’n a’n chang lem ta tlat. An lawmna nasatak chu lunghnuolna le beidawngna intluntu ang chauvin an ngâi lem hiel an tah.

Mosie in Tuipui Sen anthawkin a ṭhuoi pei a, chun Sur thlaler an tlung a, thlalera chun ni thum an fe chun tui an hmu ta nawh a. Chuonga an beidawng lai tak chun Mara hmun an tlunga tui dawn ding an hmu chu an lâwm êm êm a, nisienlakhawm a tui chu an beisei ang a lo ni dêr nawh, a khâk êm leiin an dâwn theinaw hiel a nih. Chutaka chun chierna a hung tlung tah a, “ieng am dâwn tâng ei ta?”tiin Mosie chungah namên lovin an chier tah a. An dangchâr hnêmna dinga tui khâ ṭhuoi tlung nêk chun tui hmêl khawm inhmutir naw law law sien tiin Pathien laka khawm an nuor hiel ring a um.

“Hitaka hin Pathien thiltum iem a ni a?” ei ti chun chu; “Chutaka chun dân le dân ziek chu an kuomah a siem a, anni chu chutaka chun a fie bawk a.”(Ex. 15:25) tiin ei hmu a. An thil tuok kha an lungril puthmang le an ringna Pathienin a fiena a lo ni zing a nih. Lunghnuolna ei tuokhai hi fiena a ni rawp hlak. Lunghnuolna hin ei mizie tak tak le ei lungril puthmang indiktak a hung keitho hlak. Lunghnuolna hin ringna tieng hrâttakin a mi siem naw leh lungsen le ringhlatakin a mi’n chier tir hlak. Ex. 15:26-na ei tiem sunzawm pei chun Pathien chun an sandamtu a ni zie chiengtakin a hril pêk a, thlalêra an lampui hraw khawm chu anni zawngsuok ni lovin Mosie fethlenga Pathienin a ṭhuoina lampui vawng a ni zie a’n chûktir nuom ni ngei a tih.

An beiseina po po a thlâwn ti an hriet khan Israel hai lungril puthmang tak tak chu a hung inlang a. An mamaw(tui dawn ding) an ngaituo nasat ang khan Pathien an ngaituo nasa naw a, kha ngirhmuna khan um inlang eini khawm tui bâk chu ei ngaituo bîk chu ring a um rak nawh. A buoina tak chu an dangchârna khan a hnê êm leiin Pathien tieng lung an inlên nawh a, Pathien an ringzo ta nawh a ni deu tak. Pathienin a thlâthlam tah anga ngâiin Mosie chungah an chier hiel a. An hmaah hadamna ropuitak a buotsaipêk ding kha chu an beisei phâk tanaw a nih.

Israel hai khan nasatakin Mosie chungah an ringna an innghatin hmu thei a ni bawk. Aigupta anthawka a ṭhuoisuokna le an lampui hraw po pova a thilmak thaw hai lei khan Mosie a um phawt chun buoina ieng ang tuokhai sienkhawm a fethleng pui pei thei dingin ngâina an nei tah a, chu lei chun Mara hmuna khawm khan ama chungah an chier a ni kha.

Eini khawm mihriem chungah beiseina le ringna ei innghat taluo chun chu lunghnuolna ei hmu râwn mei mei ding a nih. “I ṭhang lo chun iengtinam hringnun hmang ka ta?” tiin ei ngâizâwnghai leh thu ei hang intiem tuo de hlaka chu ei ṭhanglo khan an lo dam thei taluo a nih ti ei hriet khan ei lungril a na nâwk taluo a. Inneina tamtak khawm a dai sâwtnawna san chu mani kawppui hai lakah beiseina an nei insâng thei taluo lei a nih. Mi’n an kawppui hai lakah Pathien chauvin a thaw thei ding thil an beisei rawp hlak, chu chu iem a na ei ti chun chu; hlimna, anni sukhlim ding hi a nih.

An beiseina Mosie chungah innghat pum le an lungrilah an dangchâr hnêm dân ding char ngaituoin tui an hang dâwn khan an beisei ang a ni tâk naw leiin an lung a sena an chier a ni kha. Lungsenna le lunghnuolna hai hi ei hringnun anthawka ei peihmang ṭûl milim(idol) an um a nih ti Pathienin a mi’n hriettirna a ni hlak. Pathien chau hi ei beiseina le ei lungril innghatna ding chu a nih.

I hringnunah êsêlna le khâkna nasatak i tuokin iengtinam i um a? Mosie khawm kha mipui lungsenin bâwmin a thilthaw ni dêr lo kha ama chierkhumna dingin an hmang khum a ni kha. Nisienlakhawm chuong chu hrietnaw tehlem thaw in Pathien a ko ta lem a. Ex. 15:25-a khan, “Ama chun LALPA chu a ko a; LALPA chun thing a’n entir a, chu chu tuia chun a dêng lût a, tui chu a hung inhnik tah a.”  tiin ei hmuh. Mipuihai khan Pathien an ring am an ring nawh, Mosie khan chu a ring a nih. A ringna suklangna dingin Pathien a ko a nih. A lakah an chier chêi chuoia, an mâwsiet rum rum lai khawmin ama le ama insanhim tumin suonlam/ inhrilfiena a siem nawh, a LALPA kuomah a’n tlun tawp el a nih.

Ṭawngṭâina hin thilthawtheina a va nei nasa de! Sakeibaknei nêk khawmin a hrât lem a, mupui vânglâi tak nêk khawmin a ṭuon a’n rang lem a nih. Ṭawngṭâina hin Pathien lunginsietna bu-zêm a mi’n zen tir thei a. Mosie a zuk ṭawngṭâi khan, thilmak a hung tlung tah a ni kha. Pathienin a mit chu a sukvarpêk a, thing inhmûtirin tuiah a zuk pei chun tui khâ chu tui thlumin a hung inchang tah a, mipuihai chun tlaitakin an dâwn thei tah a nih. Thingkûng mei mei, vân tieng thilthawtheinaa hlu(special) taka siem a nih. Eini khawm ei lungril kha rieu el hi thing kraws zâra Pathien thilthawtheinain inhnik le thlumtaka inchangtir ei nih. Theina a um nawh einia chu, Pathien zâr chaua hi lungril kha rieu anthawka thu ṭha hung suok thei hi a nih.

A châng chu ei thil tuokhai la kienga ei ngirhmun thlâkthleng dingin Pathien kuomah ei ngên rawp hlak. A lâk kienga a thlâkthleng châng chu um ngei a tih. Amiruokchu hun tamlema chu ei lungril ngarna la kiengin ei lungril puthmang a mi thlâkthleng pêk lem hlak a nih. A châng chu tuipui a hal rê in a tukdei a, a châng chu tuipui so ber bur kârah ei lungril tukdeiin a sukhâdam lem hlak a nih. Ei hringnuna Mara ei tuokhai hi mi sukkhatu ni lovin mi sukṭhatu dinga a duong a ni rawp hlak.

“Chun Elim an hung tlung a; chu hmuna chun tuikhur sâwmpahni le tûm thing sâwmsari an um a”(Ex. 15:27) Dangchâr ngâwi ngâwi Israel hai chu Mara an khêl chun Elim hmun an tlung a, hnam sâwmpahni ha’n pakhat senga an chang thei ding tuikhhur an hmu a, chu el khêlah a râ an itlân thei ding tûm thing ṭhahnemtâwk tak an hmu sa bawk a nih. Mara anthawk khan Elim kha hmu thei a ni naw ni ngei a tih, amiruokchu a ṭhuoitu Pathien chun hmun hla lo te ah hadamna a lo buotsai pêk zing a nih.

Eini khawm buoina le harsatna ei tuokin khuo a hung var el ding chun beiseina ei nei ngâi nawh. Mara hmunah ei um lai khan Elim hmun ṭhuoitlungin ei la um ding a nih ti kha a mi hriltu bêk lo um hlak hai sien chu ei tuorna a dam deu ding bah. Hi hi hrie thar ei tiu; ei beiseinaw ang tak ei tuok châng, chier inhruoi el lovin, Pathien ei ringa ei hnai phawt chun chu Mara anthawka Elim hi tlung vat hlak ei tih. Ei lungawinawna le lunghnuolna hai hi Pathienin a malsawmna a mi buokkhumna dinga hmangruo pawimaw tak an ni rawp hlak. Ama ring naw ngam naw khawpin a mi siem hlak. Hi hringnun thlalêr ram dangchârtaka ei hrâw mêka hin ni khat chu Pathienin tuikhur kang thei ngâi lo le chatuon chatuona ei dangchâr ta ngainawna ding hmun a mi la ṭhuoi tlung ding a nih ti hre zingin hringnun hlimtakin khal seng ei tiu.

Immanuel, ei kuomah Pathien a um

Ngai ta, nunghâk inthieng chu inrâi a ta, Naupasal nei a ta; A hming dingin Immanuel sak an tih,” tia a hril kha a hung tlung theina dingin chuong po po chu a hung um a nih. (Immanuel chu “Ei kuomah Pathien a um” tina a nih). Matthai 1:23

Kumpui lingleta ei itûng êm êm Lal pieng champha Krismas chu ei hma elah a lo hung um nawk dêr tah a. Mi tamtak ta ding chun thuomhnaw thar neina dâm, sûng-le-kuo, ṭhen-le-ruolhai le inhmûkhâwmna hun dâm, hlim le lâwmtaka hun thawveng hmangna dâm ni mei a tih. Ṭhenkhat ruok chu mi lai khawm ṭhang inhâwk um lo khawp raka suolin a khuopde khawm um mei ei tih. A ieng iengkhawm chu nisienla, a pieng champha ei ilâwm ding pa hi iengleia hung pieng am a na ti hi ei lungril chitah ngaituo nawn seng inla nuom a um hle.

‘Immanuel’ ti thumal hi Bible-ah hmun thum chau-ah zieklangin a um a, tuta a chunga ei châng thlang baka hin Isai 7:14 le Isai 8:8-a hai hin zieklangin a um a nih. ‘Immanuel’ ti umzie chu ‘Ei kuomah Pathien a um’ tina a nih a, Pathienin Zawlnei Isai kuomah hi thu hi Juda Lal Ahaz inlal lai khan a hung intlungtir a nih. Lal Ahaz chu lal suoltak, a naupa meu khawm pathienhai kuoma inthawina dinga meia inlûttirtu kha a nih. Khâng hun lai khan Assuria lalram kha a hrât êm êm a, chuleichun Suria le Israel lalram khan Juda lalram le ṭhangkawpa Assuria lalram hung lien zuol ding chu do dingin rem an ruot a, sienkhawm Lal Ahaz chu ieng-le-ângin a um vela. A nuomnaw lei chun Suria le Israel chun hrem an tum tah a, Juda lal dingin ama ni lo lal dang ruot an tum el tah a. Chuong thu chu a hriet chun lal Ahaz chu a ṭi ta hle el a, chu lai tak chun Isai 7-na thu hi Zawlnei Isai chun a kuomah a va hrilpek a nih.

Zawlnei Isai chun Lal Ahaz chu Pathien kuomah a ringna innghat ding le Pathienin a enkawl ding thu a hril a. Pathien kuomah inchikna khawm hni dingin a ti hiel a. Sienkhawm Lal Ahaz chu a lululna le a chapona lei chun a nuomnaw a, an hmelma Assuria lalram tieng chu âwnin thuthlung a siempui ta lem a. A tâwpna ruok kha chu ditumlo tak a ni kha. Zawlnei Isai chun Lal Ahaz kuomah chun a hmatienga thil tlung ding chu a hril ta tho a; Pathien ring sienla chu, a ringna Pathienah innghat ngam sienla chu, Pathienin inchikna a pêk ding a na. Chu inchikna chu naute Immanuel kha a nih. Lal Ahaz khan ringna neiin lo nghâk sienla chu khâng el khan a tâwpnaw ding bah! Lal Ahaz chun Pathien thu chu a awi nuom nawh, amiruokchu chu lei ringawt chun Pathienin a thuthiem chu a lâkkîr chuong nawh a. Pathien chu a mihai ta dingin a ringum zing tho a nih. Kha hunlai khan naute chu zuk pieng nghal naw sienla khawm Pathienin a mihai a thlatlam naw a, an ta dingin inchikna, a ringum a nih ti an entir a. Pathienin a mi hai chu sanhim a ta, beiseina thar pe-in, rinumna hmuna khawm a ringumzie a’n entir ding thu a suklang a nih.

Thuthlung hlui hunah ‘Immanuel’ ti khan Israel hai ta dinga beiseina, an hmelmahai anthawka sansuokna, le Pathien lunginsietna a’n entir ang bawk khan Isu Krista hung piengna hin eini khawm Pathienin a mi sanhim ding thu le a mi sandam ding thu le Pathien chu a mihai lai a hung um ve a nih ti chieng takin a suklang a nih. Tita 2:11-a chun “Mi po po sandamna dingin Pathien lunginsietna chu a hung inlang ta si a.” a ti a ni kha. Unau, vawisun hin ei la piengthar naw amani, annawle ei hringnunah Isu Krista ei la’n tuokpui naw amani, Thlarau Thienghlimin ama chu a mi la’n hriettir naw amani, annawle ei lo hnungtawl deu ta amani? Ei ‘Immanuel’ chu ei la hmu naw a ni el naw maw? Ei hringnun khur inthim tak anthawkin, ei harsatna nasatak anthawkin, ei sâwlna le ei natna anthawkin, a ieng iengkhawm chu nisien, khawvel phurrik ei phur po po hai anthawk khan Pathienin a Naupa, Bethlehem-a naute piengah khan ‘Immanuel’ a mi pêk tah ti ei hriet naw maw? Ei kuomah a um a nih ti a mi’n hriettir a, ei kuom tieng a ṭhang a, a mi sandam nuom a nih. A hmangai-lunginsietna, a thilthawtheina ropui le a’n tlanna sin ropui tak chu eini lai a Naupa-ah hin suklangin a um a nih.

Mihriem chu Pathien le inbiek nuom hle sienkhawm thuthlung hlui hunah khan chu Pathien le inbiek ding khawma thiempu/zawlnei fethleng naw chun chun theilo a ni a. Pathien kuomah direct in inthawinahai inhlana ama va biek kha a’n theinaw leiin mi thienghlim, thiempu kha an ṭul kher hlak a nih. Chuong chu ngai ta lovin Pathienin ei ta dingin a Naupa a mi hung pek ta a ni hi! A va ropui de aw! Chuong sa khawm chun ei hnâwl a, ei la ring nuomnaw rawp chu a ni hi. Pathien ṭhang lona hringnun chu hringnun lungsietum tak a nih. Amiruokchu ei ring am ei ring naw am; Immanuel, ei kuomah Pathien a um. Pathien ei nei a ei kuomah a um a ni chun iengkim nei ei nih!

Sipai tamtak indona hmunah an um a, râl ha’n an hung bei nasa deu deu a, an tlâwm el ta ding maw ti lai takin hnungtieng anthawkin rawl ri’n “Ei hotupa a hung ie! Ei Lalpa eini lai a ṭhang ve!” ti an hei hriet chun phûr tharna nasatak a pêka, râl khawm an hnê phâ thei hiel hlak a ni kha. Chuong ang bawk chun eini Krista Sipaihai khawm hi ei nitin râl dona hmuna hin harsa ti taka ei tlâwm vâng vâng hun khawm um mei a tih. Beiseina thâmral riei riei khawpin rinum ei lo tuor khawm a ni thei. Amiruokchu vawisun hin hi hi hrie thar ei tiu: ‘Ei kuomah Pathien a um.’

Hringnun tuipui chunga ei intâwl mêk lai hin thlipui dang dang, natna, lusûn thina pûrdo, khawsâwtna le mal rieua inhrietna thlipui in mi nawt vêl hlak am? Ieng ang thlipui i lo tuok a ni khawmin Immanuel, ei kuomah Pathien a um ti hi hrie tlat ei tiu. Pa neilo hai pa, nu neilo hai nu ni dingin an kuomah a um a, khawsâwt le mal bik rieu hai ta dingin iengtiklai khawm, khawlai hmuna khawma biek thei zing ruolṭha a ni bawk. Natna khuma zâl mêk, ensan le phatsana um hai le thina hlim varuom hraw mekhai ta ding khawmin Pathien ei kuomah a um a nih. “I thaw ṭha ie, bei pei rawh” ti ding ringawtin a hung naw a, ei kuoma um ve dingin, ei kuoma chêng ve dingin a hung a nih. Pathien chun angel a hung tir naw a, a Naupa hung tir a nih. Ama ngei chu hungin mihriem ang tisa neiin a hung pieng a, tuorna ei hmasuon châng khawma ieng ang am ei fêthleng ti hrie dingin Ama ngei khawm chun a hung tuor ve a. Ei suolnahai po po intlan dingin Pathien chu ei kuomah a hung a nih. A mi hmangaina hi a lo va nasa ngei deh! Hi hi thu hin mi thlamuon tlat raw se: “Immanuel, ei kuomah Pathien a um. Pathien eini tieng a ṭhang chun tuin am mi do thei a ta?

Mi inthim hnuoia fehai chun var nasatak an hmu ta a; thina hlim rama umhai chunga ngei chun var a hung var ta a. (Isai 9:2)

Khawla’m I Fe Ding?

Chun, changtienga kal in chawiin amanih, vawitienga kal in chawiin amanih, hnungtienga thu, in nain, “Hi hi lampui a nih, hitaka hin fe ro,” ti hre pei a tih. (Isai 30:21)

Khawlai ei hang suok châng hin zâwna ei dawng rawn tak chu “Khawla’m i fe ding?” ti hi ni ngei a tih. Mi tam tak chun “khu lai khun”, “khi lai khin”, “saw lai sawn” tiin chieng lo deuin an mi dawna, ṭhenkhat ruok chun chieng takin “Rengkaia ka ruolpa kuomah zu feng ka tih”, “Rama hai dawrah la hang feng ka tih” tiin an hril hlak bawk. An fena ding an chiengnaw leia chieng lo deua an mi dawn a nih chu ti vawng thei naw manih, amiruokchu ṭhenkhat hi chu fena ding mumal khawm hrielo le neiloa khawlai dunga invâk vel mei mei khawm an um hlak tho a nih.

Ṭumkhat chu Supreme Court of United States Justice Oliver Wendell Holmes chu rêlin a’n zin a. Conductor-pa a hung chun a ticket a zuk hmu el theinaw leiin lungnilo deuin a um a. A mansa po po a dapa, a wallet a thlawk zêk hnung khawm chun a hlawsam ta rawp a. Conductor-pa chun a lunginsiet leiin, “Lungngai naw rawh, Mr. Holmes. Pennsylvania Railroad hai chun kan ring tlat che, i fena ding hmun i tlung phatle chu i ticket khawm i lo hmu nawk el thei tah a, i hmu hun hunah kan kuomah i hung mail el ding a nih.” tiin a hril a. Amiruokchu Conductor-pa bengvârna le ṭhatna chun Mr. Holmes chu inhawitakin a la’n umtir thei chuong nawh a. Lungnilotak pum zing chun, “Ka ruolpa, ka buoina chu ‘Khawla’m ka ticket a um?’ ti a ni nawh, ‘Khawlam ka fe ding?’ ti hi ka buoina lem a nih” tiin a hrilpek lem tah a. Fena ding tak hriet lova inzin chu buoithlak nuom vieu a tih.

Eini khawm hi khawvel ei khuol inzinna ramah hin ei fena ding tak hrie lova ei invâkvâi châng tam hle’ng a tih. Ei naupang lai chun a mi enkawltu ei nu le pa, ei sung le kuoha’n kawng le lam mi hrilin ei fena ding le ei fenawna ding hai ṭha takin an min chûktir hlak a. An thu ei zâwmnaw châng hremna ei tuok rawp hlak a ni kha. Ei hung inṭhanglien peia, khawtlang ngaiah khawm puitling ei hung ni ve hnungah hin chu hieng inchûktirna le inkhuokirna hai hi ei hung dawng tlâwm deu tah khawm chu ning a ta, chubakah ei thawsuol chânga a mi hremtu le a mi kâwktu ding ei kuom hnâiah an lo um zing thei tanaw leiin inthlâdâna tak ei neia, ei hringnun lamtluong hrâwnaah hin fena ding bik hrie lova ramtin ramtanga ei thâmral mei mei châng hi a tam nuom vieu.

Anle iengtinam ei fena ding chu hrie thei ei ta? Tuin am mi hril ta’ng a ta? Khawtieng lampui am ning a ta ei hraw ding chu? Khawla’m ei tâwpna/tlungna(destination) hmun ding chu? “Khawlaia inthawka hung am ei ni a?” ti nekin “Khawlai fe ding am ei nih a?” ti hi ei ngaipawimaw lem a ṭul hle a nih. Johan 14:1-7 sunga ei hmu angin ei tâwpna/tlungna(destination) hmun ding chu Pa kuomah a nih. Isu’n a inchûktirhai kuomah a Pa inah a fe ding thu le anni ta dingin hmun hang siem a ta, hmun a hang siem chun hung kir nawk a ta, a kuomah anni khawm an um theina dingin a kuomah a lak ding thu a hril a. A fena ding lampui khawm an hriet thu a zuk hrilsa a. Amiruokchu Thoma chun a kuomah a fena ding lampui chu an hrietnaw thu hrilin iengtinam an hriet ding ti a’n dawn a. Chuphingleh Isu chun, “Kei hi lampui le thutak le hringna chu ka nih; keimaa fe naw chu tukhawm Pa kuom an tlung ngai nawh….” tiin a hril a nih.

A châng chu ei nuomzâwng le ei ditzâwnga hringnun khal tumin ei invirkuol ei invirkuol a. Amiruokchu ei Lalpa chun a kuom tieng en ding le ama thu ngaia a lampui tienga kalchawia lâwn dingin a mi’n fûi a nih. Nang le kei hin mawphurna lien le ropuitak ei nei a nih – Lalpa lampuia fe. Mihaiin eini anthawk le eini fethlenga Pathien an hmu ve theina dingin lampui chîn lem, chatuon hringna lampuia fe dingin mawphurna lien tak ei nei a nih. Mika 6:8-a chun “Aw mihriem, a ṭha chu ân entir ta che a nih; LALPAIN a phût che chu ieng am a na? Indiktaka thaw le lunginsietna ngainat le i Pathien le thuhnuoirawltaka lêng hmunkhat chu a ni naw am a nih?” tiin a mi hril a. A ni ngei, khawvel dân taka chu thuhnuoirawltak chun chu phâk hlat chu a lo intak vieu el thei. Amiruokchu eini ringtuhai chu chuonga ei thaw khawm chun khawvel mihai neka hla ei phâk thei a nih ti chu a hretu seng ning ei tih. Ringtuhai chun Isu Krista chu lampui, thutak le hringna a ni ang hrima ei ringa ama tieng ei en tlat chun thil ropuitak tak hai ei thaw pei thei ding a ni a. Isai 30:21-a ei hmu angin changtieng amanih vawitieng amanih ei lo pêthmang pal khawmin ei hungtieng anthawkin râwl ei nakâwrin hrie’ng ei ta, “hi hi lampui a nih, hitaka hin fe ro.” tiin a mi hril ding a nih. Chu el khêlah Pathien leh thuhnuoirawltakin ei lêng hmunkhat thei ding a nih.

Lampui lien lem, chatuon thina lampui hrawa hremhmuna tlâk nêk chun lampui chîn lem, chatuon hringna lampui hrawa Pa kuomah ei tlung seng theina dingin mitin ei hringnun hai inenchieng seng ei tiu. Aw unau, nangte khawla’m i fe ding?

Pa, Ka Hung Nâwk Anta Ie!

“Chuongchun, a tho a, a pa kuomah a fe ta a. Chuongchun, hlataka a la um laiin a pain a lo hmu a, a lunginsiet bêk bêk a, a tlân a, a kuo a, a fâwp ngâwi ngâwi a.”
Luka 15:20

Naupa tlân hmang tekhithu hi a hriesa deu vawng chu ni tang ei tih. Hi thu hril a ni zât hin mitthla-ah vawk in ṭawp tak hi a hung inlang zie hlak a, eini khawm ei hringnun hai hi ieng ang lawma ṭawp am a lo ni ta ding ti ngaituona a mi pek hlak chu ti!

Naupa tlân hmang ang el hin eini khawm khawvel hmuntin ramtinah invâiin ei tlân kuol hlak a, hlimna a um rawm tiin ei inhawi ti zawnghaiah nunkhuo ei phâm a, ei nuom-a-ningin hringnun ei hmang a, ei thu thuin, Hmangaina râwl ngai nuom lovin “ka hringna chu ka thu annawm, lo buoi naw ro!” tiin hun tam tak ei lo hmangral rawp hlak. A tâwpah chu hlimna tluontling ei hmu chuong nawh. Ei sûngtieng ruok huou in, mi laia um khawm inhâwk um lo takin, makhât bakin hmun ṭawp tak, hringnun vawk in ah rinum takin hun ei hmang phâ rawp hlak.

Naupa tlân hmang khan a ngirhmun kha a hrietchieng êm êm a, a umna hmun ngaiah a um rân chun vawkin a fâk iengkhat kâwrhai bak naw kha chu insukkhawpna ding a umnaw a, midang hlakin iengkhawm an pêk si nawh. A pa inah khan chu inhlawfahai khawmin fâk sênglo an nei a, ama hlak chu khuol ramah phingṭama thi el thei ngihmunah a ngir ti a hriet a. Chuphingleh a hung harsuoka, “tho ka ta, ka pa kuomah fêng ka ta, Pa, vâna mi chunga le nanga mithmuin thil ka suksuol a. I naupaa inbûk tlâk khawm ka ni ta nawh; i kuoma inhlâwfa pakhat angin mi siem ve rawh” ting ka tih tiin a pa kuom tieng a’nthawk suok anta kha. Hi inhrietsuokna ringawt hi a huntâwk nawh a, Pa kuom tieng ei kirna hi a pawimaw a nih. Chu nêk hmana pawimaw le ropui chu Pa’n a mi lo hmangai nasat zie hi a nih!

Vawk ina a um laia a’n hrietsuoka a’n sira a pa kuom tienga a kirna el kha a hringnun hung danglamna a ni nawh. A hringnun hung danglamna tak tak chu a pa ângsûnga khan a nih. Chu chu hmun ngei chu a nih insirna tluontling a umna hmun chu. Umna hmun hlui anthawka a thara fena ringawt kha ni lovin Pa kuoma tlungnaah khan. Chu hmuna um ang chun zuk inngaituo ta; i ngirhmun kha pawi i ti taluo, nang le nang khawm i’n hnâm hiel, amiruokchu a Hmangaina i tlansan thei ta si nawh. Vawk in/hmun ṭawpa i um lai khan i rim a sie ti i hriet, tu ruok hin chu i sungril chenin i rim a sie tah ti i hriet, amiruokchu Lunginsietnaa kuo ngâwi ngâwi in i um. Insir thupha châwina ding i lungrilah i phan lâwk diem a, i suksuol zie i’n hrietchieng hle, amiruokchu Hmangaina’n a hliekhu tlat che. Pa chun ieng ang ngirhmun anthawkin a kuom tieng kir nawk inla khawm a mi lo hnâwl ngai nawh a, hmangai takin a nauhaiah mi la pawm zingin, a mi lo lawm hle hlak a nih.

Naupa tlân hmang khawm khan “… i kuoma inhlâwfa pakhat angin mi siem ve rawh.” a ti hman hmâ khan a pa chun a suokhai kuomah thil ṭha ṭha hung lasuoka hung inhâktira inbuntir ding le ran thau tak thata fa dingin thu a pêk lem a ni kha. Pa chun a naupa chu iengleiin am suok angin zuk siem el a ta? tlân hmang sienkhawm a naupa a la ni tlat annawm! Ei thilthaw le ei hringnun khal dân khan a mi hmangai dân a sukdanglam chuong nawh! Ringna leia lunginsietnaa sandam in ni si a, chu khawm chu nangnia inthawka suok a ni naw a, Pathien thilpêk a nih. Thilthaw lei a ni nawh; chuong naw chun suong rawi an tih. (Ephesi 2:8&9)

A naupa upa lem chun chanchin a hriet phingleh a lung a sen a, a pa kuomah a ringum zie le a thil thaw ṭhat zie hai, a ruolhai le an hlimna dingin iengkhawm a pek naw zie le a sangpa sum chêna tlân hmang a hung kir phinga ruoi a ṭhe pek thu a’n zâwt a. A upa lem pa hin a pa’n a sang a lo lawmdân hin a pa insûnga a ngirhmun a derthâwng phâ an lau ni dingin an lang. Chu phing chun a pa’n a kuomah,”Ka naupa, ka kuoma um zing i nih annawm; ka nei po po hi i ta a nih. Hlim tak le lawmtaka um ding a ni hrim annawm; hi i sang hi a thi a, a hung hring nawk ta a; ân hmang a, ei hmu nâwk tah a ni si a” tiin a hril a. A sangpa’n a ro chanai a lâkpêk nawk ni lovin, ama ro chanai chu a pa kuomah a la him zing a, a sang hung kir nâwk lawmna ruoi hi hmang ding hrim a ni zie a hril pêk a nih. Kristien ṭha tak tak le fel tak tak, hnungtawla suol tieng kir nawk ta lo hai hin ei unauhai an hung kir châng lo thîk ding ei ni nawh. Pa lawmna hi inṭâwmpuia lo lawm ve ding ei nih.

Ei rêng hin berâm angin ei invâk hmang a, mâni lampui sengah ei pêt a.. (Isai 53:6) A châng chu ei hriet lem ei sâwn hlak a, Pathien mi hmangaina hi hlutna neilo ro thil hai leh ei lo inthlengpui hlak. Chuong sa khawm chun ei inhrietsuok hun a hung tlunga A kuom tieng ei kir nawk chun A ṭângnêmah mi pawmin A ângsûngah lunginsietna le hmangaina’n a mi lo lâwmlût nawk hlak a nih.
Mi suol pakhat sim chunga hin Pathien vântirkohai an lâwm a nih. (Luka 15:10)

Naupa tlân hmang ang hin Pathiena inthawka ei rochan dawnghai chênin hun ieng chen am ei lo hmang ve ta hlak a? ei hringna’n a tuor phâ hiel khawpa chên khawm um mei tang ei tih. Amiruokchu insîra a kuom tieng ei pan chun Ama’n a bân pharin mi lo lawm a ta, mi lo kuo ngâwi ngâwi a tih. A nau, a ihmangai bêk bêk hai ei ni si a.

To Find Myself


As I travel along life’s ever winding road,

I have and always will carry a heavy load.

If I get lost and reach places I never knew,

Lord, help me find myself in you.
As I struggle to find meaning and purpose,

I might have taken too many a dose.

If I had falter from you too far away,

Lord, help me get under your sway.
As I try my best in everything I do,

May complacency never hide what is true.

For it is better to burn out than to rust,

Lord, be my only hope and trust.
Kaprivung

12:43 a.m

19 – 01 – 2017

Guwahati

Chier

​Thlasik zing deia khawm puonthuo lum chên hman lo,

Zal inhawk a um ngei, pei a umnaw zingtho.

Sienkhawm thaw lova fak thei ani si naw,

Midang hai hi iem an ang ve ding chu maw?
Iengkimah ei zawm thei si nawh a ṭha le fel,

Inhnarna hi suol lien tak chu ani ngei el,

Midang nuomchena khawsa thei tak tak hai,

Hmu changin theitawp suo a insum a ngai.
Hun hmangdan thiem khawm a lo intak ngawt el ie!

Leng thawveng nuom chang thaw ding dang a lo um zie.

Hadamin hang zal vang vang thei hlak inla,

A tu nau am zuk inhnar chuong bik ei ta?
Ṭhat ei tum po leh ei lo suol nawk hlak bawk si,

“A ṭha”,”A suol” mi ti tu inkat nuk an ti. 

Mi po po ei suklawm thei ngai si naw a,

Um khawm chu lo um rawi naw ni ham, a na.
Ṭhatlai huna ringkawl awr chu a tha,

Nuom a ninga khawsa thei lo di’n a mi siem.

Hun tawpa A kuom ei hang tlung pha,

Iengkim chu la hriethiem ve naw’m ei ni’m!
Kaprivung

24 – 12 – 2016 

10:08 a.m

Sielmat

Prayer

​This I pray, 

That I can always stay

Happy and content, come what may.

That I can always give 

Praise and thanks for the life I live.

That I may always have hope

Even in life’s hardest circumstances.

That I may have patience and perseverance 

When it gets hard and annoying.

That I may have the understanding 

Why life can’t always be fair and joyous.

That You show me your grace,

All year through.

Amen.

Oblivion


There’s a longing in my soul,

Why do I feel so small?

I long to feel complete,

How should I fill my need?

Free me from this leash,

Can someone put me at ease?

Like a child who gets pampered,

Cared and remembered.

Friends, they come and go,

Hopes are getting low,

Why can’t I get enough?

All I want is being loved.

But Lord, if this is your will,

Help me to be still.

Give me the strength to carry on,

Until this war is won.

Kaprivung

26/12/2016

2:41p.m

Sielmat